Het rijbewijs in creditcardformaat, dat sinds 2013 in Frankrijk is ingevoerd, bevat verschillende genummerde rubrieken op beide zijden. Vak 11, gedrukt op de achterzijde van het document, blijft een van de minst begrepen vakken door de houders. Het betreft de geldigheidsdatum die is gekoppeld aan elke voertuigcategorie die de bestuurder bezit, een gegeven dat verschilt van de algemene geldigheidsdatum van het rijbewijs zelf.
Geharmoniseerde codes en beperkingen: wat vak 11 niet alleen zegt
De meeste artikelen over het rijbewijs richten zich op de zichtbare inhoud van vak 11. Deze kolom lezen zonder deze te combineren met de geharmoniseerde Europese codes, die in de aangrenzende kolom 12 zijn vermeld, is alsof je slechts de helft van een zin leest.
Kolom 12 bevat numerieke codes (01 voor het dragen van een bril, 02 voor een gehoorapparaat, 78 voor de beperking tot voertuigen met automatische transmissie, bijvoorbeeld). Deze codes preciseren de voorwaarden waaronder de categorie vermeld in kolom 9 geldig is tot de datum die in kolom 11 is vermeld. Vak 11 stelt de duur vast, vak 12 stelt de voorwaarden vast.
Om alle informatie over vak 11 van het rijbewijs te vinden, moet je dus de achterzijde van het document regel voor regel lezen, van kolom 9 (categorie) tot kolom 12 (beperkingen), via de kolommen 10 (datum van afgifte) en 11 (vervaldatum).
Geldigheidsdatum per categorie: waarom vak 11 varieert van regel tot regel
Eenzelfde rijbewijs kan verschillende data in kolom 11 weergeven. Het rijbewijs B dat in 2015 is verkregen, zal een andere geldigheidsdatum hebben dan een rijbewijs A2 dat in 2020 door dezelfde bestuurder is verkregen. Elke regel in de tabel op de achterzijde komt overeen met een categorie, en elke categorie heeft zijn eigen geldigheidsdatum.
De geldigheidsduur hangt ook af van het type categorie:
- De categorieën van de zware groep (C, CE, D, DE) vereisen een frequentere vernieuwing, gekoppeld aan een periodieke medische controle.
- Bepaalde aanvullende vermeldingen (begeleid rijden, automatische transmissie opgeheven na opleiding) kunnen een nieuwe datum in vak 11 met zich meebrengen zonder de categorie zelf te wijzigen.
Vak 11 is dus geen uniek veld: het is een tabel van data. Een bestuurder met meerdere categorieën moet elke regel afzonderlijk controleren.
Administratieve vernieuwing en vak 11
Wanneer de datum in vak 11 is overschreden voor een bepaalde categorie, is het recht om voertuigen van die categorie te besturen opgeschort tot de vernieuwing. Voor de categorieën van de lichte groep is de vernieuwing puur administratief (geen medische keuring of nieuw rijexamen). De procedure verloopt online via de website van de ANTS.
Voor de categorieën van de zware groep komt de datum in vak 11 overeen met de vervaldatum van het medisch attest. Zonder geldige medische keuring vernieuwt de prefectuur de overeenkomstige regel niet.
Fysiek rijbewijs en digitaal rijbewijs: vak 11 tegenover het mobiele formaat
De uitrol van het gedigitaliseerde rijbewijs via de applicatie France Identité verandert de manier waarop de gegevens van het rijbewijs worden geraadpleegd. France Identité geeft aan dat het digitale rijbewijs kan worden gepresenteerd tijdens een verkeerscontrole, net als het fysieke document.
Wat betreft de weergegeven gegevens, neemt het mobiele rijbewijs dezelfde velden over als de plastic kaart, inclusief de geldigheidsdata per categorie. Het verschil zit in de update: op de fysieke kaart vereist een wijziging van de datum in vak 11 de productie van een nieuw document.
De Europese regelgeving over het mobiele rijbewijs
Het equivalent van vak 11 in het mobiele rijbewijs wordt niet noodzakelijk “vak 11” genoemd. Het Europese regelgevingskader spreekt van gestructureerde gegevensvelden, die in de vorm van codes worden verzonden. De logica blijft hetzelfde, maar de terminologie verandert afhankelijk van het medium.
Veelvoorkomende leesfouten op de achterzijde van het rijbewijs
De meest voorkomende verwarring is het verwarren van de datum die in veld 4b (voorzijde van het rijbewijs) staat met de geldigheidsdatum van categorie B. Veld 4b geeft de administratieve vervaldatum van het document zelf aan, niet die van een specifieke categorie. Veld 4b betreft het document, vak 11 betreft het recht om te rijden.
Een andere valstrik: een leeg vak 11 op een bepaalde regel. Een regel zonder datum in kolom 11 betekent dat de overeenkomstige categorie niet door de houder is behaald, ook al is de regel op het document afgedrukt. De tabel op de achterzijde vermeldt alle bestaande categorieën, niet alleen die welke worden gehouden.
Tenslotte zullen bestuurders met een oud roze rijbewijs met drie delen geen vak 11 op hun document vinden. Deze nummering is specifiek voor het Europese kaartformaat. Bij de ruil van het oude rijbewijs voor het nieuwe formaat worden de geldigheidsdata opnieuw berekend en in de overeenkomstige vakken van het nieuwe document vermeld.
Het rijbewijs concentreert, op enkele vierkante centimeters, een reeks administratieve en regelgevende gegevens waarvan vak 11 het tijdsaspect vormt. Een correcte lezing voorkomt situaties van rijden zonder geldig document, een overtreding die kan leiden tot een boete, zelfs bij afwezigheid van schorsing of intrekking van het rijbewijs.
